Ücretler ve Masraflar

Arabuluculuğun ücretsiz olduğu sık söylenir. Bu ifade eksiktir.

Dava şartı arabuluculuk bürosuna başvururken başvuru harcı alınmaması, arabuluculuk hizmetinin her durumda ve sonuna kadar ücretsiz olduğu anlamına gelmez. Anlaşma sağlanması, görüşmenin süresi, uyuşmazlığın parasal değeri, ihtiyari veya dava şartı olması ve özel kanun hükümleri ödenecek tutarı değiştirir.

Arabulucu ücreti, avukatlık ücreti, toplantı masrafı, uzman ücreti, vergi ve sonraki dava giderleri de birbirinden farklıdır.

Önce hangi ödemeden söz edildiğini belirleyin

“Arabuluculuk ücreti ödendi” denildiğinde bu kalemlerin tamamının kapandığı varsayılamaz.

Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi nedir?

Adalet Bakanlığı tarafından her yıl Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi yayımlanır. Tarife, arabulucu ile taraflar arasında geçerli bir ücret sözleşmesi bulunmadığında veya ücret konusunda uyuşmazlık çıktığında uygulanır.

Tarife yalnızca tavsiye değildir. Tarifede belirlenen tutarların altında arabuluculuk ücreti kararlaştırılamaz. Tarifenin altında kalan ücret sözleşmesinin ilgili hükmü geçersiz olur ve tarife uygulanır.

Taraflar tarifenin üzerinde ücret kararlaştırabilir. Bu durumda ücretin:

• saatlik mi, toplam mı olduğu,
• vergi dâhil olup olmadığı,
• birden fazla toplantıyı kapsayıp kapsamadığı,
• anlaşma hâlindeki nispi ücretin nasıl hesaplanacağı,
• masrafların ayrıca ödenip ödenmeyeceği,
• taraflar arasında nasıl paylaşılacağı

yazılı biçimde açıklanmalıdır.

Hangi yılın tarifesi uygulanır?

Arabuluculuk ücretinin belirlenmesinde faaliyetin sona erdiği tarihte yürürlükte olan tarife esas alınır.

Örneğin süreç Aralık 2026’da başlayıp Ocak 2027’de biterse, kural olarak 2027 tarifesi gündeme gelir. Başvuru tarihindeki rakamın değişmeyeceği varsayılmamalıdır.

Bu bölümdeki bütün parasal tutarlar 1 Ocak 2026 tarihinde yürürlüğe giren 2026 Yılı Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesine aittir. Sonraki yıllarda güncellenmeleri gerekir.

Para ile ölçülemeyen uyuşmazlıklarda saatlik ücret

Konusu para olmayan veya para ile değerlendirilemeyen uyuşmazlıklarda tarifenin birinci kısmındaki saatlik ücretler uygulanır. Ücret, uyuşmazlığın türüne ve taraf sayısına göre değişir.

2026 tarifesinde iki kişinin taraf olduğu dosyalarda bir saat için taraf başına asgari ücretler şöyledir:

İki taraflı bir iş uyuşmazlığında “taraf başına 1.130 TL” ifadesi, arabulucunun toplam bir saatlik tarife ücretinin 2.260 TL olması demektir. Kimin ne kadar ödeyeceği ayrıca belirlenir.

Taraf sayısı üç veya daha fazla olduğunda tarife taraf başına çarpım yerine ayrı toplam saat ücretleri belirler. 2026 tarifesinde örneğin:

• işçi–işveren uyuşmazlıklarında 3–5 taraf için saatlik toplam 2.460 TL,
• ticari uyuşmazlıklarda 3–5 taraf için saatlik toplam 3.200 TL,
• kira, komşu hakkı, kat mülkiyeti ve ortaklığın giderilmesinde 3–5 taraf için saatlik toplam 2.540 TL

öngörülmüştür.

Taraf sayısı değişirse 6–10 ve 11 veya daha fazla taraf için ayrı satırlar kullanılmalıdır. Hesap, yalnızca iki taraflı dosya rakamının kişi sayısıyla çarpılmasıyla yapılmamalıdır.

Para ile ölçülebilen uyuşmazlıklarda nispi ücret

Konusu para olan veya para ile değerlendirilebilen uyuşmazlıklarda anlaşma sağlanırsa ücret, kural olarak üzerinde anlaşılan miktar üzerinden dilimli oranlarla hesaplanır.

2026 tarifesinde bir arabulucunun görev yaptığı dosyada üzerinde anlaşılan miktarın:

• ilk 600.000 TL’lik kısmı için yüzde 6,
• sonraki 960.000 TL’lik kısmı için yüzde 5

oranı uygulanır. Daha yüksek tutarlar için tarifenin devamındaki azalan oranlı dilimler kullanılır. Birden fazla arabulucu görev yapıyorsa ayrı oran sütunu vardır.

Nispi hesap bütün anlaşma bedeline tek oran uygulamak değildir. Tutar dilimlere bölünür ve her dilime kendi oranı uygulanır.

Basit 2026 örneği

Bu örnek yalnızca tarife yöntemini göstermektedir. Vergi ve özel durum hesabı değildir.

Bir arabulucunun görev yaptığı dosyada taraflar 800.000 TL üzerinde anlaşmış olsun:

• İlk 600.000 TL için yüzde 6: 36.000 TL
• Sonraki 200.000 TL için yüzde 5: 10.000 TL
• Toplam tarife ücreti: 46.000 TL

Aksi kararlaştırılmamışsa bu toplam taraflarca eşit karşılanır. Ancak dosyanın türü, taraf sayısı, vergi ve ücret sözleşmesi ayrıca kontrol edilmelidir.

2026 yılındaki asgari anlaşma ücretleri

2026 Tarifesi, anlaşma sağlanan dosyalarda anlaşma bedeline bakılmaksızın arabuluculuk ücretinin genel olarak 9.000 TL’den az olamayacağını düzenler.

Ortaklığın giderilmesi uyuşmazlıkları ile ticari uyuşmazlıklarda anlaşma sağlanırsa ücret ikinci kısma göre hesaplanır; ancak 13.000 TL’den az olamaz.

Bu rakamlar:

• 2026 yılına aittir,
• arabulucu ücretinin alt sınırıdır,
• anlaşma bedelinin kendisi değildir,
• avukatlık ücretini içermez,
• vergi ve belge düzeni dikkate alınmadan “net ele geçecek tutar” olarak okunmamalıdır.

Kira tespiti ve tahliye dosyalarında hesap tabanı

2026 Tarifesi, anlaşma sağlanan kira tespiti ve tahliye talepli uyuşmazlıklar için özel hesap tabanı belirler:

• Tahliye talepli uyuşmazlıkta bir yıllık kira bedelinin yarısı,
• Kira tespiti uyuşmazlığında tespit edilen kira bedeli farkının bir yıllık tutarı

üzerinden tarifenin ikinci kısmındaki oranlar uygulanır.

Burada “bir yıllık kira bedelinin yarısı” arabulucu ücreti değildir; nispi ücret hesabında esas alınan değerdir. Bu değere tarife oranı uygulanır ve asgari ücret sınırı ayrıca kontrol edilir.

Bir dosyada hem tahliye hem kira tespiti veya başka parasal talepler varsa hesap, taleplerin gerçek kapsamına göre yapılmalıdır.

Seri uyuşmazlıklar

2026 Tarifesinde taraflardan birinin aynı olduğu ve bir ay içinde başvurulan en az on uyuşmazlık, seri uyuşmazlık olarak kabul edilir.

Seri uyuşmazlıklarda anlaşma sağlanırsa arabulucu, parasal dosya olsa bile her bir uyuşmazlık için:

• ticari uyuşmazlıkta 7.500 TL,
• diğer uyuşmazlıklarda 6.000 TL

ücret isteyebilir.

Seri dosya niteliği kendiliğinden varsayılmamalı; aynı taraf, bir aylık başvuru dönemi ve en az on uyuşmazlık şartları birlikte kontrol edilmelidir.

Ücreti kim öder?

Genel kural, aksi kararlaştırılmadıkça arabuluculuk ücretinin taraflarca eşit ödenmesidir.

Taraflar farklı paylaşım kararlaştırabilir. Bir taraf ücretin tamamını üstlenebilir veya ticari ilişkide başka bir dağılım yapılabilir. Bu ödeme düzeni, arabulucunun tarafsızlığını değiştirmez. Ücreti tek tarafın ödemesi, arabulucuya o tarafın çıkarını koruma görevi vermez.

Birden fazla taraf varsa “eşit paylaşım”ın taraf grupları arasında mı, her kişi arasında mı yapılacağı açıklaştırılmalıdır. Ortaklığın giderilmesi gibi çok taraflı dosyalarda ödeme planı baştan yazılmalıdır.

Dava şartı arabuluculukta başvuru ücretsizdir

Arabuluculuk bürosuna dava şartı kapsamında başvuru sırasında başvuru harcı alınmaz. Arabulucu da dava şartı arabuluculuk sürecinde taraflardan masraf isteyemez.

Ancak anlaşma sağlanırsa arabuluculuk ücreti tarifeye göre doğar ve aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit karşılanır. Bu nedenle “zorunlu arabuluculuk tamamen devlet tarafından ödenir” açıklaması yanlıştır.

Anlaşma olmazsa ücreti kim karşılar?

Dava şartı arabuluculukta:

• taraflara ulaşılamaması,
• taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması,
• iki saatten az süren görüşmeler sonunda anlaşamama

hâllerinde iki saatlik ücret, tarifenin birinci kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir.

Görüşmeler iki saatten fazla sürer ve anlaşma olmazsa iki saati aşan kısma ilişkin ücret, aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit karşılanır.

Bakanlık bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti yargılama giderlerinden sayılır. Dava sonunda giderlerin kime yükleneceği mahkemece güncel mevzuata göre belirlenir.

Bu sistem, tarafın hiçbir koşulda ödeme riski olmadığı anlamına gelmez. Bakanlığın ilk aşamada ödeme yapması ile giderin dava sonunda bir tarafa yüklenmesi farklıdır.

Tüketici bakımından özel koruma

Tüketici uyuşmazlıklarında tüketicinin ödemesi gereken arabuluculuk ücretinin Bakanlık bütçesinden karşılanmasına ilişkin özel düzenleme vardır. Bu koruma, her taraf için genel ücretsiz hizmet anlamına gelmez ve tarifedeki kanuni sınırlar içinde uygulanır.

Bir kişinin günlük dilde tüketici olması yeterli olmayabilir. Uyuşmazlığın 6502 sayılı Kanun anlamında tüketici işlemi olup olmadığı ve tüketicinin hangi tarafta bulunduğu belirlenmelidir.

İhtiyari arabuluculukta ücret ve avans

İhtiyari arabuluculukta arabulucu, süreç başlamadan önce arabuluculuk teklifinde bulunan taraf veya taraflardan ücret ve masraf isteyebilir.

2026 Tarifesine göre:

• önceden alınan ücret, süreç sonunda arabuluculuk ücretinden mahsup edilir,
• süreç hiç başlamazsa bu ücret iade edilmez,
• masraf için alınan paranın kullanılmayan kısmı süreç sonunda iade edilir.

Ödeme alınmadan önce bunun ücret mi, masraf avansı mı olduğu yazılı biçimde gösterilmelidir. “Kapora” gibi belirsiz ifade kullanılmamalıdır.

6325 sayılı Kanun da arabulucunun yaptığı faaliyet karşılığında ücret ve masraf isteme, bunlar için avans talep etme hakkını tanır.

Arabulucunun düzenlediği evrak için ayrı ücret alınır mı?

2026 Tarifesine göre arabuluculuk faaliyeti boyunca arabulucu tarafından düzenlenen evrak ve yapılan diğer işlemler ayrı ücret gerektirmez.

Bu nedenle standart son tutanak veya süreç evrakı için tarifedeki arabuluculuk ücretine ek “belge yazım ücreti” istenmesi tarife bakımından ayrıca sorgulanmalıdır.

Fakat noter, tercüme, bilirkişi, değerleme, tapu, mahkeme şerhi veya başka üçüncü kişi hizmetleri arabulucunun evrak düzenleme işi değildir. Bunların ayrı gideri olabilir.

Birden fazla arabulucu varsa

Saatlik tarifenin uygulandığı birinci kısım dosyalarda birden fazla arabulucu görev yaparsa, her arabulucuya tarifedeki ücret ayrı ayrı ödenir.

Nispi tarifenin uygulandığı ikinci kısım dosyalarda ise birden fazla arabulucu için tarifede belirtilen oranla hesaplanan ücret arabulucular arasında eşit bölünür.

Bu ayrım bilinmeden “iki arabulucu varsa ücret her zaman iki katıdır” veya “her zaman yarıya bölünür” denilemez.

Avukatlık ücreti arabulucu ücretinden ayrıdır

Tarafın avukatı, arabulucu değildir. Avukatın danışmanlık, hazırlık, toplantıya katılım, anlaşma metnini inceleme ve sonraki işlemler için aldığı ücret ayrı bir hukuki hizmet bedelidir.

Avukatlık ücreti:

• avukat ile müvekkil arasındaki sözleşmeye,
• Avukatlık Kanunu’na,
• yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine,
• hizmetin kapsamına

göre değerlendirilir.

Arabuluculuk sonunda para tahsil edilirse avukatın yüzde üzerinden ücret alıp almayacağı, üst sınırlar ve masraf paylaşımı sözleşmeden kontrol edilmelidir. Arabulucu, tarafın avukatıyla arasındaki ücret uyuşmazlığını kendiliğinden çözmez.

Uzman, tercüman ve toplantı masrafları

Dosyanın niteliğine göre şu ek giderler doğabilir:

• Tercüman veya işaret dili tercümanı
• Mali müşavir veya vergi uzmanı
• Mühendis, mimar veya değerleme uzmanı
• Ortak toplantı mekânı
• Güvenli çevrim içi platform
• Belge tercümesi ve onayı
• Noter ve vekâletname işlemleri
• Ulaşım ve konaklama
• İcra edilebilirlik şerhi ve mahkeme giderleri

Bu giderin gerekli olup olmadığına, kimin seçeceğine, üst sınırına ve taraflar arasında nasıl paylaşılacağına önceden karar verilmelidir. Arabulucunun önerdiği uzmanla çıkar ilişkisi bulunmamalıdır.

Vergi, KDV ve belge düzeni

Arabuluculuk ücreti ödenirken serbest meslek makbuzu, KDV, gelir vergisi stopajı ve tarafların vergi statüsü gündeme gelebilir. Ödenecek brüt tutar ile arabulucunun eline geçecek net tutar aynı olmayabilir.

Her dosyada aynı vergi hesabı yapılmaz. Ödemeyi yapanın gerçek kişi veya şirket olması, vergi mükellefiyeti ve güncel mevzuat sonucu değiştirebilir. Tarife rakamını doğrudan “net ödeme” kabul etmek yanlıştır.

Anlaşmadaki ana para, faiz, tazminat veya kira bedelinin vergisel sonucu da arabulucu ücretinin vergisinden farklıdır. Gerekirse mali müşavirden görüş alınmalıdır.

Adli yardım mümkün mü?

Arabuluculuk ücretini karşılamakta güçlük çeken taraf, kanundaki şartlarla adli yardım isteyebilir. Dava açılmadan önceki arabuluculuk için başvuru, arabuluculuk bürosunun bulunduğu yerdeki sulh hukuk mahkemesine yapılır ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun adli yardım hükümleri kıyasen uygulanır.

Adli yardım otomatik değildir. Mali durum ve talebin koşulları mahkemece değerlendirilir. Başvuru sonuçlanana kadar kısa dava ve hak düşürücü süreler ayrıca gözetilmelidir.

Kurgusal ücret örneği

Bu olay tamamen kurgusaldır. Hesap, yalnızca 2026 tarifesindeki temel ayrımı göstermek içindir.

İki şirket 500.000 TL’lik ticari alacak için dava şartı arabuluculuğa gider.

• Anlaşma olmaz ve görüşme iki saati aşmazsa iki saatlik tarife ücreti Bakanlık bütçesinden karşılanır; bu ödeme yargılama gideri niteliğindedir.
• Taraflar 500.000 TL üzerinde anlaşırsa bir arabulucu için nispi tarifenin ilk dilimindeki yüzde 6 uygulanır ve 30.000 TL arabulucu ücreti hesaplanır.
• Aksi kararlaştırılmadıysa taraflar 30.000 TL’yi eşit paylaşır.
• Tarafların kendi avukatlarına yapacağı ödeme bu 30.000 TL’ye dâhil değildir.

Vergi, ücret sözleşmesi ve somut dosyadaki başka talepler bu örneğin sonucunu değiştirebilir.

Sık yapılan hatalar

Dava şartı arabuluculuğu tamamen ücretsiz sanmak

Anlaşma hâlinde tarife ücreti taraflara aittir; uzun anlaşamama görüşmelerinde de aşan kısım doğabilir.

Tarifedeki saat ücretini toplam ücret sanmak

İki taraflı dosyada rakam taraf başınaysa toplam iki taraf üzerinden hesaplanır.

Bütün anlaşma bedeline tek oran uygulamak

Nispi tarife dilimli hesaplanır.

Arabulucu ücreti ile avukat ücretini karıştırmak

Bunlar farklı kişilere ait farklı hizmet bedelleridir.

Eski yıl tarifesini kullanmak

Faaliyetin sona erdiği tarihte yürürlükteki tarife uygulanır.

Vergiyi hesaba katmamak

Tarife tutarı ile net ödeme aynı olmayabilir.

Ücret kontrol listesi

• Sürecin ihtiyari mi, dava şartı mı olduğunu belirledim.
• Faaliyetin sona ereceği yıldaki tarifeyi kontrol ettim.
• Uyuşmazlığın parasal olup olmadığını belirledim.
• Taraf sayısını doğru hesapladım.
• Saatlik ve nispi tarife ayrımını yaptım.
• Anlaşma bedelinin hangi dilimlere girdiğini kontrol ettim.
• 9.000 TL veya 13.000 TL asgari sınırını değerlendirdim.
• Kira veya seri uyuşmazlığa özgü hesabı inceledim.
• Ücretin taraflar arasında paylaşımını yazılı belirledim.
• Avukat ve uzman ücretlerini ayrı tuttum.
• Masraf avansı ile arabulucu ücretini ayırdım.
• Vergi ve belge düzenini kontrol ettim.
• Adli yardım ihtiyacını zamanında değerlendirdim.

Kısa sorular

Arabuluculuk bürosuna başvurmak ücretli mi?

Dava şartı arabuluculuk bürosuna başvururken başvuru harcı alınmaz. Ancak sürecin sonucuna ve süresine göre arabulucu ücreti doğabilir.

Anlaşamazsak hiç ödeme yapmaz mıyız?

İki saate kadar olan bölüm dava şartı sistemde Bakanlık bütçesinden karşılanır. İki saati aşan anlaşamama görüşmelerinin aşan kısmı, aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit ödenir. Bakanlıkça ödenen tutar yargılama gideridir.

Ücretin tamamını karşı taraf ödeyebilir mi?

Taraflar ücretin paylaşımını farklı kararlaştırabilir. Bu durum arabulucunun tarafsızlığını değiştirmez.

Arabulucu anlaşma metni için ayrıca ücret isteyebilir mi?

Tarifeye göre süreçte arabulucu tarafından düzenlenen evrak ve yapılan diğer işlemler ayrı ücret gerektirmez. Üçüncü kişilere ait noter, tercüme veya uzman giderleri farklıdır.

Bu bölümdeki rakamları gelecek yıl kullanabilir miyim?

Hayır. Bunlar 2026 Tarifesine aittir. Faaliyetin sona erdiği tarihte yürürlükteki tarife yeniden kontrol edilmelidir.

Mevzuat ve güncellik notu

Bu bölüm; 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’nun 7, 13 ve 18/A maddeleri, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği ve 26 Aralık 2025 tarihli, 33119 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2026 Yılı Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi dikkate alınarak hazırlanmıştır. Parasal tutarlar yalnızca 2026 yılı için geçerlidir. Ücret hesabında faaliyetin sona erdiği tarihte yürürlükteki tarife esas alınır.

Son kontrol: 7 Ağustos 2026 Uyarı: Bu bölüm genel bilgilendirme amacı taşır; ücret, vergi, muhasebe veya hukuki danışmanlık değildir.